Een functiehuis zet alle functies van een organisatie naast en onder elkaar: horizontaal de afdelingen of functiefamilies, verticaal de zwaarte. In één oogopslag zie je welke functies op hetzelfde niveau zitten, waar de gaten vallen en welke doorgroeipaden er zijn.
Het voorbeeld
Om te laten zien hoe zo'n matrix zich vult bij een compleet functiehuis, hieronder een volledig uitgewerkt voorbeeld. Van Dijk Techniek is een fictief installatiebedrijf met 140 medewerkers en 24 functies, ingedeeld volgens een score-based methode met schalen 4 tot en met 13.
| Schaal | Techniek | Projecten | Commercie | Bedrijfsvoering |
|---|---|---|---|---|
| 13 | — | Directeur operations | — | — |
| 12 | Manager techniek | Manager projecten | Commercieel manager | Manager bedrijfsvoering |
| 11 | — | Senior projectleider | — | Controller |
| 10 | Senior werkvoorbereider | Projectleider | Accountmanager | HR-adviseur |
| 9 | Eerste monteur | Werkvoorbereider | Senior binnendienst | — |
| 8 | Servicemonteur | Tekenaar | — | Salarisadministrateur |
| 7 | Monteur | Calculator | Medewerker binnendienst | Medewerker inkoop |
| 6 | — | — | Commercieel medewerker | Administratief medewerker |
| 5 | Assistent monteur | — | — | Medewerker magazijn |
| 4 | Leerling monteur | — | — | Receptionist |
Dit is de kern van een functiehuis: 24 functies, vier families, tien schalen. Niets meer dan dat.
Hoe je dit leest
Functies op dezelfde rij zijn even zwaar, ook al lijken ze inhoudelijk niet op elkaar. Een eerste monteur en een senior binnendienstmedewerker staan beide op schaal 9. Het werk is onvergelijkbaar, de zwaarte is gelijk. Precies dat is waar functiewaardering voor bestaat. Het geeft je de eerste helft van de beoordeling: welk werk is gelijkwaardig. De tweede helft komt uit je beloningsdata.
De streepjes zijn geen fouten. Niet elke afdeling heeft op elk niveau een functie, en een volle matrix is geen doel.
Wat verticaal zichtbaar wordt
De kolom Techniek loopt van leerling monteur op schaal 4 tot manager techniek op schaal 12. Dat is een doorgroeipad in zes stappen. Voor een medewerker die vraagt wat hij moet ontwikkelen om verder te komen, is dat het begin van een concreet gesprek: niet "je moet nog groeien", maar "tussen monteur en eerste monteur zit een verschil in autonomie en probleemoplossend vermogen, en zo ziet dat verschil uit".
Verticale gaten zijn informatief. Tussen schaal 9 en schaal 12 zit in Techniek maar één functie. Dat kan betekenen dat de stap naar manager te groot is, of dat er een coördinerende functie mist.
Wat er per functie nog bij hoort
De matrix is de kaart, niet het gebied. Achter elke cel hoort te zitten:
- een actuele functiebeschrijving met taken, verantwoordelijkheden en context
- de score per factor met de motivatie waarom die score is gekozen
- de schaalbandbreedte, dus het minimum en maximum salaris bij die schaal
- de datum en de beslisser, zodat je over twee jaar weet wie wat heeft vastgesteld
Zonder die vier is een functiehuis een plaatje dat je niet kunt verdedigen.
Drie fouten die vaak gemaakt worden
Waar het misgaat
- Personen in de matrix zetten. Een functiehuis bevat functies. Zodra er namen in staan, gaat het gesprek over mensen en niet meer over werk.
- De organisatiestructuur kopiëren. Een teamleider is niet automatisch zwaarder dan een specialist. Hiërarchie en functiezwaarte zijn twee verschillende dingen.
- Te veel functies. Bij 140 medewerkers zijn 24 functies werkbaar. Bij 60 functies is elke functie bijna een persoon en waardeer je in feite mensen.